John Bunyan, de Christenreis

Bunyan, de christenreisDe Christenreis van John Bunyan (1628-1688) is, na de Bijbel, het meest verkochte en vertaalde boek aller tijden. Het gaat over de tocht die Christen maakt vanuit de stad Verderf naar het hemelse Jeruzalem. Onderweg komt hij verschillende mensen tegen met namen als, Evangelist, Onkunde, Bijbedoeling, Atheïst, Geldbeminnaar en Reus Wanhoop. Ook krijgt hij twee metgezellen met de namen Hopende en Getrouwe. Op de kermis van de stad IJdelheid wordt Getrouwe gevangengenomen en gedood. Christen bereikt samen met Hopende de Doodsjordaan, als ze deze hebben overgestoken bereiken ze het hemels Jeruzalem. Het boek is een allegorie waarin de geestelijke strijd en ervaringen van een gelovige worden verbeeld. De diepe Bijbelse inzichten zijn al eeuwen lang velen tot zegen geweest. Iemand schreef over dit boek: “Bunyan kan alleen in waarheid verstaan worden door hen die zijn geloof delen. Het beste, het schoonste ervan blijft verborgen voor hem, die geen zondaar is geworden voor God en die zelf niet de weg uit de stad Verderf naar de stad Sion opgaat.

John Bunyan was een puriteinse prediker van eenvoudige komaf. Hij had nauwelijks een opleiding en verdiende de kost als ketellapper. In 1655 wordt hij verkozen tot diaken in de gemeente van Bedford en wordt tevens lekenprediker. Verschillende keren wordt hij gearresteerd en gevangengezet, omdat hij op diverse plaatsen preekt, zonder daartoe officieel bevoegd te zijn. Pas in 1672 komt hij definitief vrij en krijgt een koninklijke volmacht om als prediker op te treden. Hij wordt in Bedford als predikant aangesteld. In 1675 wordt hij opnieuw gearresteerd. In het halve jaar waarin hij in de gevangenis zit schrijft hij zijn beroemde boek De Christenreis. Na zijn vrijlating keert hij terug naar Bedford, waar hij tot zijn dood de gemeente blijft dienen.

In het onderstaande citaat zijn Christen en Hopende gevangengenomen door Reus Wanhoop en opgesloten in kasteel Twijfel. Nadat ze daar enige tijd hebben gezeten kunnen ze ontkomen dankzij de sleutel belofte. Het citaat is kenmerkend voor de verteltrant van Bunyan, maar ook voor de diepe geestelijke lessen die dit boek bevat.

“Een weinig vóór het aanbreken van de dag brak de goede Christen in verbazing uit in deze zichzelf beschuldigende woorden: “Wat een dwaas ben ik toch, dat ik in dit stinkende hol blijf liggen, terwijl ik even goed in vrijheid kon wandelen; ik heb immers een sleutel op mijn hart, BELOFTE genaamd; deze kan zeker elk slot van dit kasteel Twijfel openen.” “Aha, dat is goed nieuws, mijn lieve broeder!” zei Hopende, “haal hem er eens uit en laten wij het eens proberen.” Dit deed Christen: hij trok de sleutel onder zijn kleren vandaan en probeerde hem toen eens op het slot van de kerkerdeur, en zodra hij hem omdraaide, schoot de grendel achterwaarts; de deur ging gemakkelijk open en Christen en Hopende gingen er beiden door.”

Klik hier (pdf) voor een Nederlandse vertaling van De christenreis. Klik hier voor de oorspronkelijke Engelse versie van The Pilgrim’s Progress. Klik hier voor een Nederlandstalig luisterboek.