Thomas à Kempis, De navolging van Christus

Kempis, navolging van ChristusDe navolging van Christus was in de Middeleeuwen het meest gelezen boek, na de Bijbel. De auteur, Thomas à Kempis (1380-1471) was een vertegenwoordiger van de Moderne Devotie. Deze middeleeuwse vroomheidsbeweging keerde zich tegen de misstanden in de kerk en pleitte voor een innerlijke vroomheid die gepaard ging met een persoonlijke levensheiliging. De imitiatione Christi, zoals de Latijnse titel luidt, is het bekendste product van deze beweging. Het werk bestaat eigenlijk uit vier boekjes en dienden als hulpmiddel bij de vroomheidsopvoeding van de monniken. Thomas beveelt zijn lezers aan om zich niet over te geven aan de waan van de wereld en de uiterlijkheden. De weg tot geluk loopt via een innerlijk, op God gericht leven; wie een innige verhouding met God heeft, bezit geluk. Het is in ons diepe innerlijk dat we de persoon van Christus ontmoeten, die uitnodigt om een diepe band met hem aan te gaan. Een boek dat ook vandaag nog zeer actueel is.

Thomas à Kempis genoot zijn opleiding bij de Broeders des Gemenen Levens in Deventer en trad daarna toe tot het klooster op de Agnietenberg. Hij werd uiteindelijk sub-prior en leidde een stil en teruggetrokken leven van devotie en contemplatie. Van zijn boek zijn ruim zesduizend edities bekend en het is meer dan negentig talen vertaald. Het onderstaande citaat komt uit boek drie en gaat over de liefde van Christus boven alles.

1. Zalig die begrijpt wat het is Jezus te beminnen, en zichzelf te versmaden om Jezus. Men moet om die Beminde alles verlaten wat men bemint;  want Jezus alleen wil boven alles bemind worden. De liefde van de schepsels is bedrieglijk en onbestendig:  de liefde van Jezus is getrouw en onvergankelijk. Die aan ‘t schepsel gehecht is, zal met het broos schepsel vallen:  die Jezus aanhangt, zal onwrikbaar staan voor altijd. Bemin Hem en houd Hem te vriend, die u niet zal verlaten als allen u afvallen, en die niet zal dulden dat gij in het einde verloren gaat. Hetzij gij het wilt of niet, gij moet eens van alles scheiden.

2. In leven en dood houd u aan Jezus vast;en beveel u alleen aan de getrouwheid van Hem, die alleen u helpen kan, als alles u zal verlaten. Uw Beminde is van die aard, dat Hij met niemand anders uw liefde delen wil:  maar Hij wil uw hart alleen hebben, en daar wil Hij zetelen als koning op zijn eigen troon. Indien gij u wist te ontmaken van alle schepselen, zo zou Jezus gaarne met u wonen. Gij zult het haast altemaal verloren moeite vinden wat gij buiten Jezus op mensen laat steunen. Betrouw of steun op geen ander zwaaiend riet, want alle vlees is als gras, en al zijn glorie zal gelijk de grasbloem te niet gaan.

3. Gij zult u haast bedrogen vinden, indien gij alleen let op de uitwendige schijn der mensen. Indien gij in hen troost en voordeel zoekt, zult gij veelal niets vinden dan schade. Indien gij in alles Jezus zoekt, zo zult gij zeker Jezus vinden. Maar indien gij uzelf zoekt, dan zult gij ook uzelf vinden, doch tot uw ondergang. Want een mens, als hij Jezus niet zoekt, is aan zichzelf schadelijker dan geheel de wereld en al zijn vijanden.

Klik hier voor een Nederlandstalig editie van de navolging van Christus, klik hier voor een online editie en klik hier voor een luisterboek.